Yaşlanma aslında doğduğumuz andan itibaren vücudumuzun programlanmış olan görevlerinden birisidir. Hormonların karmaşık şekilde gerçekleşen etkileşimleri tarafından düzenlenir. Beslenme alışkanlığı (özellikle yağlı besin tüketimi), metabolizmanın genel işleyişi (serbest radikallerin oluşumu) ve fazla kilolar da yaşlanma etkisini hızlandıran etkenlerdir.

Ayrıca DNA yapısındaki belirli bölgeler de yaşlanmadan direkt olarak sorumludur. Her hücre bölünmesi sırasında hücre içerisindeki genetik madde, kendini yeni hücreye aktarabilmek amacıyla kopyalar. Işte bu kopyalama esnasında, genlerin uç noktalarındaki bazı özel bölgeler de kısalarak yeni hücreye geçer. Dolayısıyla, her hücre bölünmesinde ve yenilenmesinde bu özel bölgeler daha da kısalır ve bir süre sonra artık hücre yenilenmesi gerçekleşemez. Yaşlılarda yaraların geç iyileşmesi ve dokuların artık kendini yenileyememesi, bu nedene dayalıdır. Ayrıca metabolizmada işlevini yitiren ve eskisi gibi etkinlik sağlayamayan her aşama, yaşlanmayı hızlandırır. Vücut hücrelerine ve onların işleyişine zararlı etkisi bulunan her yabancı madde (alkol, sigara, radyoaktivite ve ağır metaller gibi çeşitli mutajen maddeler, vs.) hem direkt olarak hem de bağışıklık sistemini zayıflatmak suretiyle dolaylı olarak yaşlanmaya etkilidir. Belirli aşamalarda yapılan müdahaleler, yaşlanma etkisini yavaşlatabilir, ancak yaşlanmayı tam olarak önleyebilmek henüz mümkün değildir.

Her canlının belirli bir yaşam süresi vardır. Döllenen hücre, gelişimi tamamlayıp yeni döller verdikten sonra yaşlanmaya başlar. Yaşlanma sonucu ölüm meydana gelir. Yaşam uzunluğu türlere göre değişkenlik gösterir. Ömür ile vücut büyüklüğü arasında herhangi bir bağlantı bulunamamıştır. Yapıları benzer olan hayvanların hayat süreleri arasında büyük farklılıklar olabilir. Bazı hayvanların yaşam süreleri şöyledir:

Canlı

Yaşam
süresi

Balinalar

300-400
yıl


Kaplumbağalar

300-350
yıl

Filler

70-90 yıl

Atlar

40-45 yıl

Sığırlar

20-25 yıl

Köpekler,
Keçiler

12-15 yıl

Tavşanlar

5-7 yıl

Sıçanlar

3 yıl

Tavuklar,
Ördekler

20 yıl

Atmacalar,
Puhular, Papağanlar

60-100 yıl

Bazı
sazanlar

60-80 yıl


Yayınbalığı

100 yıl

Kraliçe
karınca

12-30 yıl

Eklembacaklılarda ömür gün olarak ölçülürken, birgün sinekleri denilen sinekler birkaç saat, en fazla bir gün yaşabilmektedir. Çoğu hayvanın ergini, beslenme yapmadan sadece üremek için meydana gelir.

Yaşlanmanın nedenini araştıran bilim dalı Gerontolojidir. Yaşlanan bireylerde meydana gelen yapısal ve ruhsal bozuklukları, yaşlanmanın belirtilerini inceleyen bilim dalına Simptomatoloji denir. Yaşlanma, doğumdan önce başlar ve belli bir süre sonra hızlanır.

Kaynak: Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi ve Wikipedia