gunesSüpernovalar bizim güneşimizden çok farklı oranlarda ‘görülebilir ışık’, X-ışını, gama ışını ve elektrik yüklü parçacık üretir; ayrıca, patlamanın ilerlemesiyle ve süpernova patlamasıyla dışarı fırlayan maddelerin (ejecta) uzayda yayılmasıyla, zaman içinde bu yayılımların miktarı değişir. Dahası, süpernova’lar çeşit çeşittir, parlaklıkları da buna göre değişiklik gösterir. Sonuç olarak, bu sorunun tek bir yanıtı yoktur. Ancak, eğer sadece patlamanın en parlak bölümündeki görünen ışığı düşünürsek, bir süpernova’nın Güneşimizle aynı parlaklıkta görüneceği uzaklığı hesaplayabiliriz. Bu uzaklık şaşırtıcı ölçüde küçüktür: İkili bir yıldız sisteminde Güneş benzeri bir yıldızın ölüm artığı olan bir beyaz cüce yıldızın, eşinden çaldığı gazın üzerinde birikmesi sonucu oluşan 1a tipi bir süpernova için 1 ışık yılı (0.3 parsek) ve Büyük kütleli yıldızların merkezlerindeki yakıtı tüketmeleri sonucu oluşan 2. tip bir süpernova içinse, bir ışıkyılının üçte ikisi. Yani, bir süpernova’nın görsel parlaklık açısından Güneş’e rakip olabilmesi için, en yakın normal yıldızdan daha yakın bir yerde bulunması gerekir.

Bir süpernova’nın yaşam için ciddi bir tehlike oluşturacağı uzaklığı belirlemek daha da zordur. Yanıt biraz da hangi yaşam için kaygı duyduğunuza ve yokoluşun fotondan mı (görülür ışık, x-ışınları, gama ışınları), nötrinodan mı yoksa yüksek-hızlı iyondan mı kaynaklanacağı konusundaki düşüncenize bağlıdır. Nötrinolarla, iyonların yaşam için ciddi bir tehdit oluşturacağı uzaklık 30-40 ışıkyılıdır. Insanoğlu için, yaşamın karşı karşıya kalacağı en ciddi tehlikeyse büyük olasılıkla 1a tipi süpernova patlamalarıyla uzaya saçılan nikel-56 gibi radyoaktif çekirdeklerin bozunmasından kaynaklanan yüksek enerjili gama ışınlarıdır. Birkaç bin ışık yılı uzaklıkta olsalar bile, bu tür gama ışınlarından kaynaklanan radyasyon, Güneş’in en faal dönemlerinde Yerküre’nin maruz kaldığı Güneş ışınları dozuna rakip olabilecek güçtedir.

Kaynak: Tübitak Bilim ve Teknik Dergisi